मुलाचे डोके का गरम होते?

ताप नसतानाही लहान मुलांचं डोकं गरम का असतं? यामागची ६ कारण अत्यंत महत्वाची

अनेकदा लहान मुलांचं कपाळ विनाकारण गरम असल्याचं आपल्याला जाणवतं. अशावेळी शरीराचं तापमान पाहिलं तर ते योग्य असतं. मात्र बाळाचं कपाळ शरीराच्या तुलनेत अधिक गरम असतं. या मागची तीन कारणं अत्यंत महत्वाची असतात.
 मुलांच्या तब्बेतीबाबत पालक अधिक जागरूक असतात. लहान मुलांच्या तब्बेतीमधील छोटासा बदलही त्यांना अस्वस्थ करणारा असतो. कारण लहान मुलांची रोगप्रतिकारशक्ती ही कमी असते. त्यामुळे लहान मुलांना संक्रमणाचा धोका अधिक असतो. तसेच घरातील लहान मुलं आजारी पडलं की, संपूर्ण घरंच आजारी पडल्यासारखं वाटतं.

बाळाला होणारा त्रास कुणालाच बघवत नाही. अशावेळी लहान मुलांची विशेष काळजी घेण्याकडे साऱ्यांचा कल असतो. लहान मुलांवर वातावरणातील बदलाचा देखील लगेच परिणाम होते. अनेकदा लहान मुलांचं तापमान थर्मामीटरने योग्य असतं. अगदी डॉक्टरांना दाखवल्यावरही ताप नसल्याचं ते सांगतात. तरी देखील मुलांचं कपाळ का गरम असतं? याचं कारण मात्र सापडत नाही.
​वातावरणातील बदलांचा परिणाम
जेव्हा बाहेरचे तापमान उष्ण, आर्द्रता आणि गरम असतं, तेव्हा मुलांचे कपाळ गरम असण्याचं हे एक कारण असू शकते. वातावरणात उष्णता असल्यास प्रौढांच्या शरीराचे तापमानही बदलते. तसेच वातावरणाचाही मुलांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. जर तुम्ही तुमच्या मुलासोबत कडक उन्हात बाहेर जात असाल. किंवा एसी रूममध्ये बसल्यानंतर उन्हात जात असाल किंवा मुलाला जास्त सूर्यप्रकाशात ठेवत असाल तरी देखील मुलांचे कपाळ गरम होऊ शकते. याव्यतिरिक्त मुलांच्या शरीरावर पुरळ देखील येऊ शकते. म्हणूनच बाळाची विशेष काळजी घेणे खूप महत्वाचे आहे.

​लहान मुलांना अधिक कपडे घालणे
लहान मुलांच शरीर नाजूक असतं. त्यामुळे त्यांना सर्दी-खोकला याचा त्रास लवकर होतो. म्हणून अनेकदा मुलांना जास्त कपडे घातले जातात. यामुळे देखील मुलांचं कपाळ गरम वाटू शकतं. अगदी थंडीतही तुम्ही लहान मुलांना गर्मीचे कपडे घातले. तर त्यावेळी देखील त्यांचं कपाळ थोडं रसरशीत म्हणजे गरम वाटू शकतं. किंवा अनेकदा थंड वातावरणामुळे लहान मुलांना टोपरं किवा उबदार टोपी घातली जाते. यामुळे बाळाचं कपाळ शरीराच्या इतर भागापेक्षा किंचित अधिक उबदार किंवा उष्ण जाणवते.

दात येत असतानाही डोकं गरम होतं
दात येत असतानाही डोकं गरम होतं हे मुलांचे डोकं गरम असण्याचे सर्वात सामान्य कारण आहे. बाळाचे दात यायला लागल्यावर किंवा नवीन दात आल्यावर मुलाचे कपाळ गरम होते. अशा स्थितीत मुलालाही ताप येतो आणि ते खूप रडतात. परंतु डॉक्टर सांगतात की. अनेकदा या काळात मुलाला ताप येत नाही. परंतु तणाव आणि दुखण्यामुळे बाळाचे डोकं गरम होते. दात येत असताना हिरडी शिवशिवत असते. अशावेळी उकडून थोडे नरम केलेले गाजर आणि काकडी किंवा बाजारात उपलब्ध असलेले टिथर ६ महिन्यांपेक्षा मोठ्या बाळांना आराम देऊ शकतात.

​सतत धावपळ केल्यामुळे
अनेकदा मुलं खूप ऍक्टिव असतात. अशावेळी या मुलांमध्ये उष्णतेची निर्मिती होत असते. उदाहरणार्थ मुलं मैदानी खेळ खेळत असतील. किंवा अधिक हालचाल करत असतील तेव्हा देखील कपाळ गरम असते. तसेच मुलं घरी देखील एका कोपऱ्यात खेळत असतील. जेथे हवेची झुळक नसेल किंवा पंखा नसेल. त्या ठिकाणचं वातावरण गरम असेल तरी देखील बाळाचं कपाळ गरम जाणवतं.

​बिलगून झोपल्यावर
मुलं आजारी असतात तेव्हा त्यांना मायेची, जवळच्या व्यक्तीची गरज असते. अशावेळी ही मुलं आई-वडिलांना बिलगून असतात. पालकांच्या मांडीवर किंवा कुशीत राहिल्याने देखील या मुलांच्या शरीराचं तापमान वाढतं. म्हणजे थर्मामीटरमध्ये तापमान शरीराचं योग्य असतं. पण अंग मात्र कायम रसरशीत लागतं.

​अती उत्साहामुळे देखील कपाळ गरम होऊ शकतं
अनकेदा ही गोष्ट आपण अनुभवली असेल. मुलं आपल्या जवळच्या मित्र मैत्रिणींना किंवा आवडत्या व्यक्तीला जरी पाहिलं तरी आनंदी होतं. अशावेळी उत्साहाच्या भरात त्याचं कपाळ गरम होतं. तसेच मुलं नवं खेळणं बघून किंवा नवीन जागा बघून देखील उत्साही होतं. अशावेळी देखील त्यांच कपाळ गरम असतं.

​अशावेळी काय उपाय करावा?
या वेगवेगळ्या कारणांमुळे बाळाचं कपाळ उष्ण असते. ताप नसतो मात्र कपाळ आपल्याला थोडं गरम जाणवते. अशावेळी बाळाला शांत करून जवळ घ्यावं. त्याला मायेने गोंजारावं. त्याच्या हृदयाची धडधड देखील या काळात वाढली असेल. ती शांत कशी होईल याकडे लक्ष द्यावं. बाळाला थोडं शांत होण्यासाठी वेळ दिल्यास कपाळाचे तापमान कमी होण्यास मदत होते.